İran Hukuku Kapsamlı Rehberi
İran’da Mehir Talebi ve Tahsili
Tapu-icra yolu ve aile mahkemesi davasından mal haczine, aciz ve taksitlendirmeye ve enflasyona göre mehir hesabına
Mehir ne zaman talep edilebilir?
İran Medeni Kanunu’nun 1082. maddesine göre kadın, nikâh akdiyle birlikte mehrin maliki olur. Nikâh belgesinde mehir “talep hâlinde” ödenecek şekilde yazılmışsa evlilik sırasında, boşanmada veya sonrasında gerekçe göstermeden istenebilir; “ödeme gücü hâlinde” ise kocanın ödeme gücünü kadın ispat etmelidir.
Önce resmî nikâh belgesi incelenmelidir: mehrin türü (nakit, altın sikke, taşınmaz), ödeme şartı ve daha önce ödenen veya bağışlanan kısım. Zifaftan önce boşanmada kadın kural olarak mehrin yarısına hak kazanır.
Tapu-icra yolu mu, aile mahkemesi mi?
Resmî nikâh belgesi icra edilebilir bir belge olduğundan resmî senetler icra dairesinden doğrudan icra emri istenebilir. Bu yol genellikle daha hızlı ve ucuzdur, bilinen mallar haczedilebilir; ancak borçlunun hapsi mümkün değildir.
Aile mahkemesinde açılan dava ihtiyati haciz, mal araştırması, yurt dışı çıkış yasağı ve yasal sınırlar içinde hapis imkânı verir. 2013 tarihli Aileyi Koruma Kanunu’nun 22. maddesine göre 110 altın sikkeyi aşan kısım için hapis uygulanmaz; fazlası yalnızca tespit edilen mallardan tahsil edilir.
Aciz, taksit ve güncel değer hesabı
Bir defada ödeyemeyen koca aciz davası açıp taksit isteyebilir. Mahkeme mal ve gelir durumunu inceleyerek peşinat ve taksit belirler; taksitler ödendiği sürece koca hapsedilemez.
Nakit mehir, aksi kararlaştırılmadıkça Merkez Bankası’nın yıllık fiyat endeksine göre akit yılından ödeme yılına kadar güncellenir. Altın sikke olarak belirlenen mehir endekslenmez.
