حقوقی
مطالبه وجه: پس گرفتن طلب از بدهکار از طریق دادگاه — شاهین ۱۱ گروه
لوگوی شاهین ۱۱ گروه

مطالبه وجه: پس گرفتن طلب از بدهکار از طریق دادگاه

اگر کسی به شما بدهکار است و با پیگیری دوستانه پول را نمی‌دهد، راه قانونی «دعوای مطالبه وجه» است. مطالبه وجه می‌تواند بر اساس قرض، قرارداد، رسید، سفته یا حتی پیام‌ها و واریزهای بانکی باشد. در این راهنما مرجع رسیدگی، مدارک، مراحل، خسارت تأخیر تأدیه و راه توقیف اموال بدهکار پیش از صدور حکم را توضیح می‌دهیم.

به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵۳ دقیقه مطالعهتیم تحریریه شاهین گروه

خلاصه در یک نگاه

  • طبق قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲، دعاوی مالی تا نصاب یک میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) در صلاحیت دادگاه صلح است و بیشتر از آن در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی می‌شود.
  • با «قرار تأمین خواسته» می‌توان پیش از صدور حکم، اموال بدهکار را به میزان طلب توقیف کرد (مواد ۱۰۸ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی).
  • خسارت تأخیر تأدیه بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی از تاریخ سررسید محاسبه می‌شود، به شرط مطالبه طلبکار و تمکن مالی بدهکار (ماده ۵۲۲).
  • برای سفته، واخواست ظرف ۱۰ روز از سررسید و طرح دعوا ظرف یک سال لازم است تا حق مراجعه به ضامن‌ها و ظهرنویس‌ها از بین نرود.

مدارک اثبات طلب

چک‌لیست تعاملی۰ از ۵ مدرک آماده است

مدارکی را که آماده کرده‌اید تیک بزنید؛ پیشرفت شما روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.

واریز بانکی به‌تنهایی ثابت نمی‌کند پول قرض بوده است؛ بدهکار ممکن است ادعا کند بابت دیگری بوده. هر مدرکی که علت پرداخت را نشان دهد، پرونده را قوی‌تر می‌کند.

مراحل دعوای مطالبه وجه

  1. ۱ارسال اظهارنامه رسمی برای بدهکار (اختیاری اما مفید)؛ تاریخ مطالبه را ثبت می‌کند و در محاسبه خسارت تأخیر اثر دارد.
  2. ۲ثبت دادخواست مطالبه وجه، خسارت تأخیر تأدیه و هزینه دادرسی در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و پرداخت هزینه دادرسی (درصدی از مبلغ خواسته).
  3. ۳در صورت نیاز، درخواست قرار تأمین خواسته همراه دادخواست برای توقیف اموال بدهکار.
  4. ۴رسیدگی در دادگاه صلح یا دادگاه حقوقی، بسته به مبلغ؛ ارائه مدارک و دفاعیات.
  5. ۵صدور حکم، مهلت تجدیدنظر و قطعی شدن رأی.
  6. ۶صدور اجرائیه؛ بدهکار ۱۰ روز فرصت دارد بدهی را بپردازد یا اموالش را معرفی کند، وگرنه اموال او شناسایی و توقیف می‌شود.

خسارت تأخیر تأدیه

طبق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر بدهکار با وجود مطالبه طلبکار و داشتن توان مالی، بدهی نقدی را نپردازد، دادگاه با توجه به تغییر شاخص سالانه تورم که بانک مرکزی اعلام می‌کند، مبلغ بدهی را به‌روز می‌کند. این خسارت از تاریخ سررسید یا مطالبه تا زمان پرداخت محاسبه می‌شود و باید در دادخواست خواسته شود.

مطالبه وجه سفته

  • واخواست سفته باید ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید انجام شود (ماده ۲۸۰ قانون تجارت).
  • دعوا علیه ظهرنویس‌ها و ضامن‌ها باید ظرف یک سال از تاریخ واخواست اقامه شود (ماده ۲۸۶ قانون تجارت)؛ وگرنه فقط می‌توان از صادرکننده مطالبه کرد.
  • اگر سفته واخواست شده باشد، می‌توان قرار تأمین خواسته را بدون پرداخت خسارت احتمالی گرفت.

پرسش‌های پرتکرار

دعوای مطالبه وجه کجا ثبت می‌شود؟

در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛ رسیدگی تا نصاب یک میلیارد ریال با دادگاه صلح و بیشتر از آن با دادگاه عمومی حقوقی است.

بدون رسید می‌شود پول را پس گرفت؟

ممکن است؛ با واریز بانکی، پیام‌هایی که بدهکار در آن اقرار کرده، یا شهادت شهود. هرچه مدرک علت پرداخت روشن‌تر باشد، بهتر است.

تأمین خواسته چیست؟

دستور توقیف اموال بدهکار به میزان طلب، پیش از صدور حکم، تا بدهکار نتواند اموالش را منتقل کند.

خسارت تأخیر تأدیه چطور محاسبه می‌شود؟

بر اساس شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی، از تاریخ سررسید یا مطالبه تا زمان پرداخت.

برای سفته چه مهلتی مهم است؟

واخواست ظرف ۱۰ روز از سررسید و طرح دعوا ظرف یک سال، برای حفظ حق مراجعه به ضامن‌ها و ظهرنویس‌ها.

این راهنما به کارتان آمد؟

نظرات کاربران

برای پرونده خودتان راهنمایی می‌خواهید؟

شرایط هر پرونده متفاوت است. کارشناسان شاهین گروه وضعیت شما را بررسی می‌کنند و مسیر مناسب را پیشنهاد می‌دهند.

منابع