خلاصه در یک نگاه
- کلاهبرداری در ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری تعریف شده و چهار رکن دارد: وسیله متقلبانه، فریب خوردن، بردن مال و سوءنیت.
- اگر طرف مقابل بدون فریب قبلی فقط به قراردادش عمل نکرده، معمولاً با یک دعوای حقوقی (مطالبه وجه یا فسخ) روبه‌رو هستید، نه شکایت کیفری.
- در شکایت کیفری می‌توان رد مال را هم خواست، اما برگشت پول به پیدا شدن اموال متهم بستگی دارد؛ پس درخواست تأمین و استعلام حساب را دیر نکنید.
- پس از اصلاحات سال ۱۳۹۹، کلاهبرداری تا سقف مبلغ مقرر قانونی قابل گذشت است و رضایت شاکی می‌تواند پرونده را متوقف کند.
کلاهبرداری است یا یک اختلاف مالی؟
| کلاهبرداری | اختلاف حقوقی | |
|---|---|---|
| لحظه فریب | قبل از دادن پول و علت آن | فریبی در کار نبوده یا بعداً پیش آمده |
| نمونه | فروش ملکی که مال فروشنده نیست، شرکت یا طرح سرمایه‌گذاری خیالی، جعل عنوان | خریدار باقی پول را نداده، کالا دیر یا معیوب تحویل شده |
| مسیر | شکوائیه در دادسرا | دادخواست مطالبه وجه، فسخ یا خسارت |
| نتیجه | حبس، جزای نقدی و رد مال | حکم به پرداخت و اجرای حکم از اموال |
انتخاب مسیر اشتباه ماه‌ها وقت می‌گیرد. اگر مطمئن نیستید، پیش از ثبت شکایت یک مشاوره کوتاه بگیرید.
همین الان چه کار کنید؟
- ۱تمام رسیدها، فیش‌های واریز، شماره کارت و حساب مقصد و قرارداد را جمع کنید.
- ۲پیام‌ها و تماس‌ها را حذف نکنید؛ از گفت‌وگوها نسخه کامل با تاریخ نگه دارید.
- ۳اگر پرداخت اینترنتی بوده، سریع به بانک خود اطلاع دهید و پیگیری مسدودی را بخواهید.
- ۴شکوائیه را با شرح زمان‌بندی‌شده وقایع در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید و رد مال را هم بخواهید.
- ۵درخواست استعلام حساب‌ها و قرار تأمین متناسب برای متهم را پیگیری کنید.
مجازات کلاهبرداری
کلاهبرداری ساده علاوه بر رد اصل مال، حبس از یک تا هفت سال و جزای نقدی معادل مال گرفته‌شده دارد. اگر مرتکب کارمند دولت باشد یا از عنوان دولتی یا تبلیغ عمومی در رسانه‌ها استفاده کرده باشد، مجازات سنگین‌تر است.
کلاهبرداری اینترنتی تابع قانون جرائم رایانه‌ای است و معمولاً پلیس فتا آن را پیگیری می‌کند؛ برای آن راهنمای جداگانه کلاهبرداری اینترنتی را ببینید.
اگر از شما شکایت شده
دفاع در کلاهبرداری معمولاً روی نبود یکی از ارکان است: هیچ مانور متقلبانه‌ای پیش از معامله نبوده، رابطه کاملاً قراردادی بوده یا شاکی از واقعیت خبر داشته است. قرارداد، سوابق پرداخت و مکاتبات را از همان جلسه اول تحقیق آماده کنید.
در بسیاری از پرونده‌ها، توافق برای برگرداندن پول و گرفتن رضایت شاکی سریع‌ترین راه پایان پرونده است؛ این توافق باید مکتوب و همراه با تضمین باشد.
پرسش‌های پرتکرار
کلاهبرداری با خیانت در امانت چه فرقی دارد؟
در کلاهبرداری مال با فریب گرفته میشود؛ در خیانت در امانت مال با رضایت و به امانت داده شده و بعد تصاحب یا تلف میشود.
طرف پول را گرفته و کار را انجام نداده؛ کلاهبرداری است؟
نه لزوماً. اگر از ابتدا قصد و مانور فریب نداشته، معمولاً دعوای حقوقی است.
با شکایت کیفری پولم برمیگردد؟
دادگاه به رد مال حکم میدهد، اما وصول آن به شناسایی اموال متهم بستگی دارد.
کلاهبرداری قابل گذشت است؟
پس از اصلاحات ۱۳۹۹، اگر مبلغ از نصاب قانونی بیشتر نباشد قابل گذشت است.
این راهنما به کارتان آمد؟
نظرات کاربران
برای پرونده خودتان راهنمایی می‌خواهید؟
شرایط هر پرونده متفاوت است. کارشناسان شاهین گروه وضعیت شما را بررسی می‌کنند و مسیر مناسب را پیشنهاد می‌دهند.