خلاصه در یک نگاه
- در ساعت‌های اول، به بانک اطلاع دهید، رمزها را عوض کنید و از همه شواهد (پیام‌ها، لینک‌ها، رسیدها) نسخه بگیرید.
- گزارش اولیه را در سایت پلیس فتا (cyberpolice.ir) ثبت کنید و شکایت رسمی را در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
- کلاهبرداری رایانهای طبق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای، علاوه بر رد مال، حبس یک تا پنج سال یا جزای نقدی یا هر دو مجازات دارد.
- شماره حساب، کارت یا شبای مقصد پول، مهم‌ترین سرنخ برای شناسایی کلاهبردار است.
رایج‌ترین روش‌های کلاهبرداری اینترنتی
- فیشینگ: لینک جعلی درگاه بانکی یا سایت‌های دولتی که رمز و کد پویا را می‌گیرد
- پیامک‌های جعلی ابلاغیه قضایی، یارانه، سهام عدالت یا جریمه با لینک آلوده
- فروشگاه‌های اینترنتی و صفحه‌های اینستاگرامی که پول می‌گیرند و کالا نمی‌فرستند
- آگهی‌های جعلی اجاره، فروش خودرو یا استخدام که پیش‌پرداخت می‌خواهند
- فریب برای نصب برنامه‌های آلوده که پیامک‌های بانکی را می‌خوانند
- وعده سود تضمینی در سرمایه‌گذاری، ارز دیجیتال یا «پلتفرم‌های ترید»
اقدامات فوری بعد از کلاهبرداری
- ۱فوراً با بانک صادرکننده کارت تماس بگیرید، کارت را مسدود کنید و تراکنش را اعلام کنید.
- ۲رمز دوم، رمز اینترنت‌بانک و رمز حساب‌های مرتبط (ایمیل، شبکه‌های اجتماعی) را عوض کنید.
- ۳برنامه‌های مشکوک نصب‌شده روی گوشی را حذف کنید.
- ۴از پیام‌ها، صفحه‌ها، لینک‌ها، شماره‌ها و رسیدهای تراکنش اسکرین‌شات و نسخه ذخیره‌شده بگیرید؛ چیزی را پاک نکنید.
- ۵شماره کارت، حساب یا شبای مقصد و نام دارنده آن را از رسید یا پیامک بانک یادداشت کنید.
هرچه زودتر اقدام کنید، احتمال شناسایی حساب مقصد و مسدود شدن پول پیش از برداشت بیشتر است.
مراحل شکایت کلاهبرداری اینترنتی
- ۱ثبت گزارش مردمی در سایت پلیس فتا یا تماس با مرکز فوریت‌های سایبری آن.
- ۲ثبت شکوائیه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی با شرح ماجرا و پیوست مدارک.
- ۳ارجاع پرونده به دادسرا و سپس به پلیس فتا برای تحقیقات فنی و استعلام از بانک‌ها و اپراتورها.
- ۴شناسایی متهم، احضار و تحقیق، و صدور قرار مناسب توسط بازپرس یا دادیار.
- ۵ارسال پرونده به دادگاه کیفری، صدور حکم مجازات و دستور رد مال به شاکی.
مدارک لازم برای شکایت
مدارکی را که آماده کرده‌اید تیک بزنید؛ پیشرفت شما روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.
مجازات کلاهبرداری رایانهای
طبق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای (ماده ۷۴۱ کتاب تعزیرات)، هر کس به‌طور غیرمجاز با استفاده از سامانه‌های رایانهای یا مخابراتی و با واردکردن، تغییر، محو یا متوقف کردن داده‌ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مال یا امتیاز مالی به دست آورد، علاوه بر رد مال به صاحب آن، به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی یا هر دو مجازات محکوم می‌شود. مبلغ جزای نقدی به‌طور دوره‌ای با مصوبه دولت به‌روز می‌شود.
اگر کلاهبرداری از راه فریب شخص (نه فریب سامانه) انجام شده باشد، ممکن است مشمول کلاهبرداری عادی باشد که مجازات سنگین‌تری دارد. عنوان دقیق جرم را دادسرا تعیین میکند.
پرسش‌های پرتکرار
برای کلاهبرداری اینترنتی کجا شکایت کنیم؟
گزارش اولیه را در سایت پلیس فتا ثبت کنید و شکوائیه رسمی را در دفتر خدمات الکترونیک قضایی. پیگیری پرونده در دادسرا و پلیس فتا انجام می‌شود.
آیا پول کلاهبرداری اینترنتی برمیگردد؟
اگر متهم شناسایی شود، دادگاه علاوه بر مجازات، حکم رد مال میدهد. سرعت در گزارش به بانک و پلیس، احتمال برگشت پول را بیشتر میکند.
مجازات کلاهبرداری رایانهای چیست؟
حبس یک تا پنج سال یا جزای نقدی یا هر دو، بهعلاوه رد مال (ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای).
اگر کالا از فروشگاه اینترنتی نرسید چه کنم؟
اگر فروشنده از ابتدا قصد ارسال نداشته، موضوع کیفری است و میتوانید شکایت کنید. اگر فروشگاه نماد اعتماد دارد، شکایت در سامانه اینماد هم ثبت کنید.
برای شکایت به وکیل نیاز دارم؟
الزامی نیست، اما در پروندههای با مبلغ بالا یا چند متهم، وکیل در پیگیری استعلامها و مطالبه رد مال کمک مهمی است.
این راهنما به کارتان آمد؟
نظرات کاربران
برای پرونده خودتان راهنمایی می‌خواهید؟
شرایط هر پرونده متفاوت است. کارشناسان شاهین گروه وضعیت شما را بررسی می‌کنند و مسیر مناسب را پیشنهاد می‌دهند.