خلاصه در یک نگاه
- اختلاف‌های کارگر و کارفرما در هیئت تشخیص و در صورت اعتراض، هیئت حل اختلاف اداره کار رسیدگی میشود (ماده ۱۵۷ قانون کار).
- شکایت به‌صورت آنلاین در «سامانه جامع روابط کار» وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت میشود.
- کارگر اخراج‌شده باید طبق رویه اداره کار، ظرف ۳۰ روز از اخراج، دادخواست بازگشت به کار ثبت کند.
- قرارداد شفاهی هم معتبر است؛ نداشتن قرارداد کتبی مانع شکایت نیست.
چه چیزهایی را می‌توان از کارفرما مطالبه کرد؟
| مطالبه | مبنای قانونی و توضیح |
|---|---|
| حقوق معوقه | مزد روزهای کارکرد که پرداخت نشده |
| سنوات (مزایای پایان کار) | به ازای هر سال کار، یک ماه آخرین مزد (ماده ۲۴) |
| عیدی و پاداش | معادل ۶۰ روز آخرین مزد برای یک سال کار، حداکثر ۹۰ روز حداقل مزد |
| مرخصی استفاده‌نشده | یک ماه مرخصی سالانه با مزد (ماده ۶۴)؛ ذخیره آن در پایان کار قابل مطالبه است |
| اضافه‌کار | مزد هر ساعت به‌علاوه ۴۰٪ (ماده ۵۹) |
| حق مسکن، بن و حق اولاد | طبق مصوبات سالانه شورای عالی کار |
| بازگشت به کار یا خسارت اخراج | در اخراج غیرموجه (ماده ۱۶۵) |
شکایت درباره پرداخت نشدن حق بیمه، جداگانه در سازمان تأمین اجتماعی ثبت و پیگیری میشود.
مدارک لازم برای شکایت از کارفرما
مدارکی را که آماده کرده‌اید تیک بزنید؛ پیشرفت شما روی همین دستگاه ذخیره میشود.
مراحل شکایت در اداره کار
- ۱ثبت‌نام و ورود به سامانه جامع روابط کار و ثبت دادخواست با شرح دقیق مطالبات.
- ۲تعیین وقت جلسه هیئت تشخیص و ابلاغ آن به کارگر و کارفرما.
- ۳حضور در جلسه، ارائه مدارک و دفاع؛ ممکن است بازرس کار برای بررسی به محل کار اعزام شود.
- ۴صدور رأی هیئت تشخیص؛ این رأی ۱۵ روز پس از ابلاغ لازم‌الاجرا میشود و هر یک از طرفین در همین مهلت میتواند اعتراض کند (ماده ۱۵۹).
- ۵در صورت اعتراض، رسیدگی در هیئت حل اختلاف و صدور رأی قطعی و لازم‌الاجرا.
- ۶اجرای رأی از طریق اجرای احکام دادگستری در صورت عدم پرداخت داوطلبانه کارفرما.
اخراج غیرموجه و ماده ۱۶۵
اگر کارفرما بدون دلیل موجه قرارداد را قطع کند، کارگر باید طبق رویه اداره کار، ظرف ۳۰ روز دادخواست بازگشت به کار ثبت کند. اگر هیئت، اخراج را غیرموجه بداند، حکم بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بلاتکلیفی را صادر می‌کند. اگر کارگر نخواهد به کار برگردد، باید ظرف یک هفته از قطعی شدن رأی بازگشت به کار، اعمال تبصره ماده ۱۶۵ را درخواست کند؛ در این صورت کارفرما باید علاوه بر مطالبات قانونی، به نسبت هر سال سابقه، ۴۵ روز آخرین مزد بپردازد.
پایان قرارداد مدت‌معین، اخراج محسوب نمی‌شود؛ اما اگر کار مستمر باشد و قرارداد پیاپی تمدید شده باشد، کارگر همچنان حق سنوات دارد.
رأی هیئت‌ها و دیوان عدالت اداری
رأی هیئت حل اختلاف قطعی و لازم‌الاجراست. اگر یکی از طرفین آن را خلاف قانون بداند، میتواند در دیوان عدالت اداری شکایت کند؛ اما این شکایت به‌خودی‌خود اجرای رأی را متوقف نمی‌کند، مگر دیوان دستور توقف بدهد.
پرسش‌های پرتکرار
شکایت از کارفرما کجا ثبت میشود؟
در سامانه جامع روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ رسیدگی در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار انجام میشود.
مهلت شکایت از اخراج چقدر است؟
طبق رویه اداره کار، ۳۰ روز از تاریخ اخراج برای ثبت دادخواست بازگشت به کار. برای مطالبات مالی مثل حقوق و سنوات مهلت کوتاهی تعیین نشده، اما هرچه زودتر اقدام کنید اثبات ساده‌تر است.
بدون قرارداد کتبی هم میشود شکایت کرد؟
بله. قرارداد کار میتواند شفاهی باشد و رابطه کاری با مدارکی مثل واریزیها، پیامها و شهادت همکاران ثابت میشود.
سنوات چطور حساب میشود؟
به ازای هر سال کار، یک ماه آخرین مزد؛ برای کمتر از یک سال به نسبت ماه‌های کار.
اگر کارفرما رأی اداره کار را اجرا نکند چه؟
رأی قطعی از طریق اجرای احکام دادگستری اجرا میشود و اموال کارفرما قابل توقیف است.
این راهنما به کارتان آمد؟
نظرات کاربران
برای پرونده خودتان راهنمایی می‌خواهید؟
شرایط هر پرونده متفاوت است. کارشناسان شاهین گروه وضعیت شما را بررسی می‌کنند و مسیر مناسب را پیشنهاد می‌دهند.